Thơ duyên (Xuân Diệu) – Một tình yêu đẹp hòa hợp với người với đời



Thơ duyên mang một vẻ rất riêng và cũng có những đánh giá rằng nó khác với phần lớn các sáng tác của Xuân Diệu. Bài thơ này ca ngợi cái duyên, sự hòa hợp ở mức diệu kỳ vào một buổi chiều thu. Ở đó ta cảm nhận được một bài thơ về tình yêu, tuy nhiên tình yêu ở đây là tình yêu hiểu theo nghĩa lớn. Là tình yêu với cuộc sống với con người và với đời. Đó cũng chính là cái hay của bài Thơ duyên

Thơ duyên Xuân Diệu

Chiều mộng hoà thơ trên nhánh duyên,
Cây me ríu rít cặp chim chuyền.
Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá,
Thu đến – nơi nơi động tiếng huyền.

Con đường nho nhỏ gió xiêu xiêu,
Lả lả cành hoang nắng trở chiều.
Buổi ấy lòng ta nghe ý bạn,
Lần đầu rung động nỗi thương yêu.

Em bước điềm nhiên không vướng chân,
Anh đi lững đững chẳng theo gần.
Vô tâm – nhưng giữa bài thơ dịu,
Anh với em như một cặp vần.

Mây biếc về đâu bay gấp gấp,
Con cò trên ruộng cánh phân vân.
Chim nghe trời rộng giang thêm cánh,
Hoa lạnh chiều thưa sương xuống dần.

Ai hay tuy lặng bước thu êm,
Tuy chẳng băng nhân gạ tỏ niềm.
Trông thấy chiều hôm ngơ ngẩn vậy,
Lòng anh thôi đã cưới lòng em.

Cái duyên trong thơ Xuân Diệu

Xuân Diệu được mệnh danh là ông hoàng thơ tình, chính vì vậy những bài thơ của ông bao giờ cũng chuyển tải cảm xúc vô cùng mãnh liệt, vừa đắm say vừa sôi nổi. Xét cho cùng Thơ duyên cũng chính là một bài thơ về tình yêu. Nhưng tình yêu ở đây được hiểu theo nghĩa khác. Nó chính là tình yêu đối với cuộc sống, con người, vẻ đẹp và sự hòa hợp với đời. Đó là cái hay của Xuân Diệu.

Khung cảnh của một buổi chiều thu

Nhìn vào buổi chiều thu nhà thơ thấy được một cái đẹp rất riêng. Đó là một buổi chiều mộng hòa thơ trên nhánh duyên. Và đó cũng chính là lúc mà cả không gian, thời gian và thơ được hòa quyện vào nhau. Từ mối liên hệ ấy đã làm cho mọi thứ trở nên vô cùng hài hòa và tươi đẹp. Ở đó có tiếng chim hót ríu vang, có màu xanh của lá cũng trở nên xanh hơn, có bầu trời tuyệt đẹp. Và chính các yếu tố đó đã tổng hòa với nhau tạo thành một cái duyên, một cái thơ rất đẹp, đáng yêu, yêu kiều…

Chiều mộng hoà thơ trên nhánh duyên.
Cây me ríu rít cặp chim chuyền
Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá,
Thu đến nơi nơi động tiếng huyền

Lúc này cả không gian đều được hiện ra trong vẻ đẹp tuyệt mĩ của mình. Nó như một âm thanh không nghe thấy được nhưng lại huyền diệu vô cùng. Bạn có thể lắng nghe tiếng huyền diệu ấy. Cũng từ đó mọi điều bình thường bỗng chốc trở nên khác thường và dẹp hơn.

Con đường nho nhỏ gió xiêu xiêu,
Lả lả cành hoang nắng trở chiều.
Buổi ấy lòng ta nghe ý bạn,
Lần đầu rung động nỗi thương yêu.

 

Sự hòa hợp trong tâm hồn của nhà thơ

Chính con đường bé nhỏ ấy đã trở nên đẹp hơn và ngọn gió chiều cũng đã thổi se sẽ hơn. Và dường như ngọn gió cũng ý thức được điều mình đang làm. Để rồi những cánh hoa lả xuống trước ngọn gió liêu xiêu. Và đó cũng chính là cách để hòa chung vào nhau. Hơn nữa đó cũng chính là sự hòa hợp trong chính tâm hồn.

Ở đó có sự cảm thông, sự hòa hợp tự nhiên của chính con người khi đó. Và kết quả chính là một nỗi yêu thương. Đây không chỉ là cái yêu đơn thuần mà còn chính là thương yêu, một cảm xúc vô cùng hòa hợp với nhau. Từ nỗi yêu thương ấy đã làm nhà thơ muốn đi đến tận cùng tình cảm của mình. Đó là một điều rất lạ và cũng rất đỗi ngạc nhiên.

Em bước điềm nhiên không vướng chân,
Anh đi lững đững chẳng theo gần.
Vô tâm – nhưng giữa bài thơ dịu,
Anh với em như một cặp vần.

Câu thơ cuối cùng với ý nghĩa là một cặp vần. Đó cũng chính là sự hòa hợp tọn vẹn của ngôn từ và âm thanh để tạo nên cái kỳ diệu trong thơ. Và sự hòa hợp ấy đã đạt đến mức vẹn tròn và tuyệt đối.

 

Vạn vật trong Thơ duyên cũng trở nên có linh tính

Khi nhận ra được sự thay đổi trong lòng mình nhà thơ đã nhìn ra vạn vật xung quanh. Tất cả đều đổi thay như được chinh phục bởi một sức mạnh diệu kỳ. Khi này vạn vật không còn vô tri, vô giác nữa mà đã trở nên có linh tính hơn. Chúng cũng biết yêu thương, xao động như những con người. Từ một đám mây, cánh cò, cánh chim, bông hoa đều có những sự trăn trở bên trong.

Mây biếc về đâu bay gấp gấp,
Con cò trên ruộng cánh phân vân.
Chim nghe trời rộng giang thêm cánh,
Hoa lạnh chiều thưa sương xuống dần.

Câu thơ này thể hiện được cái náo nức, phân vân của một thế hệ thơ mới, thế hệ của những nhà thơ hiện đại. Và cũng vì thế mà nhà thơ đã cảm nhận được bề sâu và bề rộng của lòng mình. Con người bước đi êm ả dưới mùa thu. Và chính nhà thơ cũng cảm thấy lạ bởi buổi chiều nà có gì đâu nhưng cũng chính là buổi chiều ngơ ngẩn đẹp đến nao lòng.

Ai hay tuy lặng bước thu êm,
Tuy chẳng băng nhân gạ tỏ niềm.
Trông thấy chiều hôm ngơ ngẩn vậy,
Lòng anh thôi đã cưới lòng em.

Thơ duyên Xuân Diệu cái duyên chính là một cái duyên lớn hơn, là cái duyên của vũ trụ, của đất trời, và của cuộc sống nói chung. Và cái duyên này không phải lúc nào cũng có nhưng khi đã có được nó sẽ có sự hài hòa, kỳ diệu vô cùng. Và cũng qua bài Thơ duyên này ta cảm nhận được một tình yêu đời, yêu người và dạy ta biết quý trọng mọi vẻ đẹp trong cuộc sống này. Đó cũng chính là giá trị và là thông điệp mà bài thơ muốn chuyển tải.

Tác Giả - Tags: