Đột biến là gì?

Cập nhật ngày 18/08/2022 bởi mychi

Bài viết Đột biến là gì? thuộc chủ đề về Giải Đáp Thắc Mắt thời gian này đang được rất nhiều bạn quan tâm đúng không nào !! Hôm nay, Hãy cùng VietVan tìm hiểu Đột biến là gì? trong bài viết hôm nay nhé ! Các bạn đang xem nội dung : “Đột biến là gì?”

Đánh giá về Đột biến là gì?


Xem nhanh
ĐỘT BIẾN GEN | SINH HỌC THPT | BIOLOGY
Tư liệu Sinh học THPT
01:01 Khái niệm đột biến gen
02:19 Các dạng đột biến
05:51 Nguyên nhân
06:31 Cơ chế phát sinh
08:23 Hậu quả, ý nghĩa
09:42 Tóm tắt nội dung trọng tâm

#dotbiengen #ADN
Video by Nhã Trần
Email: [email protected]
© PLEASE DO NOT RE-UPLOAD

mỗi ngày chúng ta vẫn thường nghe nói về đột biến và chắc hẳn nhiều người trong chúng ta đã xem series phim về người đột biến của điện ảnh Mỹ, trong đó có những dị nhân người sói, người bay, người có khả năng phóng ra tia laze đốt cháy mọi thứ…Vậy đột biến là gì? Bài viết sau đây sẽ cùng trao đổi những thông tin cơ bản nhất về đột biến.

đột biến là gì

Đột biến là gì?

Đột biến là những thay đổi ngay trong trình tự ADN của sinh vật.

Nếu chúng ta coi thông tin trong ADN là một chuỗi các câu, thì đột biến là lỗi chính tả các từ tạo nên các câu đó. Đôi khi các đột biến là không quan trọng, giống như một từ sai chính tả mà nghĩa của câu vẫn còn khá rõ ràng. Ở mức độ phức tạp hơn, các đột biến có thể xảy ra rộng hơn, giống như một câu mà ý nghĩa của nó bị thay đổi ngay hoàn toàn.

Đột biến có thể là kết quả của những sai lầm trong quá trình sao chép ADN trong quy trình phân chia tế bào, tiếp xúc với bức xạ ion hóa, tiếp xúc với hóa chất được gọi là đột biến hoặc nhiễm vi rút.

Theo tài liệu được xuất bản bởi Trung tâm nghiên cứu Khoa học Di truyền tại Đại học Utah, lỗi sao chép trong tế bào người xảy ra với tần suất 1/100,000 nucleotide, tương ứng với khoảng 120,000 lỗi mỗi khi một tế bào phân chia.

tuy nhiên, tin tốt là, trong hầu hết các trường hợp, các tế bào có thể sửa chữa những lỗi như vậy. Hoặc, cơ thể sẽ phá hủy các tế bào không thể sửa chữa được, Vì vậy ngăn ngừa một quần thể các tế bào không bình thường mở rộng.

✅ Mọi người cũng xem : định lượng là gì

Các dạng đột biến thường gặp

Về cơ bản, đột biến được chia thành hai loại:

  • đột biến soma (somatic mutation)
  • đột biến dòng mầm (germ line mutation)

Đột biến soma xảy ra trong các tế bào soma trùng tên của chúng, sử dụng để chỉ các tế bào khác nhau của cơ thể một người không tham gia vào quá trình sinh sản (ví dụ: tế bào da). Nếu quá trình nhân lên của tế bào bị đột biến soma không bị dừng lại, thì quần thể tế bào đột biến sẽ mở rộng. tuy nhiên, các đột biến soma không thể được truyền sang con của một sinh vật.

Đột biến dòng mầm xảy ra trong tế bào mầm hoặc tế bào sinh sản của sinh vật đa bào (tinh trùng hoặc tế bào trứng). Những đột biến như vậy có khả năng được truyền sang con của một sinh vật. Hơn nữa, theo Genetics Home Reference Handbook, những đột biến như vậy sẽ chuyển sang hầu hết mọi tế bào của cơ thể con cái.

mặc khác, dựa trên cách một chuỗi ADN bị thay đổi (thay vì vị trí), nhiều loại đột biến khác nhéu có thể xảy ra.

Ví dụ: đôi khi một lỗi trong quá trình sao chép ADN có khả năng chuyển một nucleotide đơn lẻ và thay thế nó bằng một nucleotide khác, Vì vậy làm thay đổi trình tự nucleotide của chỉ một mã di truyền (codon).

Theo SciTable được xuất bản bởi tạp chí Nature Education, loại lỗi này, còn được gọi là sự thay thế bazơ có khả năng kéo theo các đột biến sau:

Đột biến sai lệch: Trong loại đột biến này, codon bị thay đổi ngay giờ đây tương ứng với một axit amin khác. Kết quả là một axit amin không chính xác được đưa vào protein đang được tổng hợp.

Đột biến vô nghĩa: Trong loại đột biến này, thay vì gắn với mã di truyền của một axit amin, codon bị thay đổi ngay báo hiệu cho quy trình phiên mã dừng lại. Vì vậy, một sợi mRNA ngắn hơn được tạo ra và protein tạo thành bị cắt ngắn hoặc không có chức năng.

Đột biến im lặng: Vì một vài codon khác nhau có thể tương ứng với cùng một axit amin, nên đôi khi sự thay thế bazơ không gây ảnh hưởng axit amin nào được chọn. Ví dụ, ATT, ATC và ATA đều đặn tương ứng với isoleucine. Nếu sự thay thế bazơ xảy ra trong mã ATT, thay đổi ngay nucleotide cuối cùng (T) thành C hoặc A, mọi thứ sẽ giữ nguyên trong protein tạo thành. Sự đột biến sẽ không bị phát hiện, hoặc im lặng.

Đôi khi một nucleotide được chèn hoặc xóa khỏi trình tự ADN trong quá trình sao chép. Hoặc, một đoạn ADN nhỏ được nhân đôi.

Một lỗi như vậy dẫn đến đột biến dịch chuyển khung hình (frameshift mutation): Vì một nhóm ba nucleotide liên tục tạo thành một codon, sự chèn thêm, xóa hoặc sao chép sẽ thay đổi ngay mà ba nucleotide được nhóm lại với nhéu và được đọc như một codon.

Về bản chất, nó thay đổi khung đọc. Đột biến lệch khung có khả năng kéo theo một loạt các axit amin không chính xác và protein tạo thành sẽ không hoạt động bình thường.

Các đột biến được đề cập cho đến nay là khá ổn định. Có nghĩa là, ngay cả khi một quần thể tế bào không bình thường với bất kỳ đột biến nào trong số này được tái tạo và mở rộng, bản chất của đột biến sẽ vẫn như nhau trong mỗi tế bào tạo thành.

tuy nhiên, tồn tại một loại đột biến được gọi là đột biến động (dynamic mutations). Trong trường hợp này, một chuỗi nucleotide ngắn tự lặp lại trong đột biến ban đầu. tuy nhiên, khi tế bào bất thường phân chia, số lượng nucleotide lặp lại có khả năng tăng lên. Hiện tượng này được gọi là sự mở rộng lặp lại.

ảnh hưởng của đột biến

Thông thường, đột biến được nghĩ đến như là tác nhân của các bệnh khác nhau. Mặc dù có một số ví dụ như vậy (một vài được liệt kê bên dưới), theo Thư viện Y học của Hoa Kỳ (MedlinePlus), các đột biến gây ra bệnh thường không thường nhật lắm trong dân số nói chung.

Hội chứng Fragile X (Fragile X syndrome) gây ra ra bởi một đột biến động và xảy ra với tỷ lệ 1/4,000 nam giới và 1/8,000 phụ nữ.

Các đột biến động khá ngấm ngầm vì mức độ nghiêm trọng của bệnh có khả năng tăng lên khi số lượng nucleotide lặp lại tăng lên.

Ở những người mắc hội chứng Fragile X, trình tự nucleotide CGG lặp lại hơn 200 lần trong một gen có tên là FMR1 (với số lần bình thường là từ 5 đến 40 lần lặp lại). Số lượng lặp lại CGG cao này kéo theo chậm phát triển kỹ năng nói và ngôn ngữ, một vài mức độ khuyết tật trí tuệ, lo lắng và hành vi hiếu động.

tuy nhiên, ở những người có số lần lặp lại ít hơn (55-200 lần lặp lại), hầu hết được coi là có trí tuệ bình thường. Vì gen FMR1 nằm trên nhiễm sắc thể X nên đột biến này cũng có khả năng di truyền.

Một biến thể của hemoglobin ở người trưởng thành, được gọi là hemoglobin S có thể xảy ra do đột biến nhầm lẫn, khiến axit amin Valine thay thế cho axit Glutamic.

Nếu một người thừa hưởng gen dị tật từ cả cha và mẹ, điều đó sẽ dẫn đến một tình trạng được gọi là bệnh hồng cầu hình liềm (sickle cell disease). Căn bệnh này có tên như vậy là do các tế bào hồng cầu, thường có hình đĩa, co lại và giống như một cái liềm.

Những người mắc chứng này bị thiếu máu, nhiễm trùng thường xuyên và đau đớn. Các ước tính cho thấy rằng tình trạng này xảy ra ở 1 trong 500 người Mỹ gốc Phi và khoảng 1 trong 1.000 đến 1.400 người Mỹ gốc Tây Ban nha.

Đột biến cũng có khả năng xảy ra do các yếu tố môi trường.

Năm 2001, một công trình thống kê  đăng trên Tạp chí Y sinh và Công nghệ sinh học (Journal Biomedicine and Biotechnology), tia UV từ mặt trời, đặc biệt là sóng UV-B, là nguyên nhân gây ra ra đột biến gen ức chế khối u có tên là p53. Gen p53 bị đột biến có liên quan đến ung thư da.

Đột biến có ý nghĩa quan trọng khác. Chúng tạo ra sự biến đổi bên trong các gen trong quần thể.

Các biến thể di truyền được thấy ở hơn 1 phần trăm dân số được gọi là đa hình (polymorphisms). Màu mắt và màu tóc khác nhau cũng như các nhóm máu khác nhéu có thể xảy ra, tất cả đều đặn do đa hình.

Trong sơ đồ rộng lớn của sự vật, đột biến cũng có thể vận hành như một công cụ của quá trình tiến hóa, hỗ trợ sự phát triển của các tính trạng, đặc điểm hoặc loài mới.

Boekhoff-Falk cho biết: “Sự tích tụ nhiều đột biến trong một con đường hoặc trong các gen tham gia vào một chương trình phát triển duy nhất có khả năng chịu trách nhiệm cho việc xác định [tạo ra một loài mới].

Theo tài liệu Hiểu về sự tiến hóa (Understanding Evolution) được xuất bản bởi Bảo tàng Cổ sinh vật học của Đại học California (the University of California Museum of Paleontology), chỉ những đột biến dòng mầm mới đóng vai trò trong quá trình tiến hóa, vì chúng có khả năng di truyền. Cũng cần lưu ý rằng các đột biến là ngẫu nhiên, nghĩa là chúng không xảy ra để đáp ứng bất kỳ yêu cầu nào đối với một quần thể nhất định.

Đến đây, chắc hẳn các bạn đã có những thông tin đầy đủ để trả lời cho câu hỏi: đột biến là gì? Trong các bài viết tiếp theo, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết hơn về 2 cấp độ xảy ra đột biến, đó là: đột biến gen và đột biến nhiễm sắc thể.

Tài liệu tham khảo

  • https://www.genome.gov/
  • Medlineplus
  • Wikipedia


Các câu hỏi về đột biến là gì


Nếu có bắt kỳ câu hỏi thắc mắt nào vê đột biến là gì hãy cho chúng mình biết nhé, mõi thắt mắt hay góp ý của các bạn sẽ giúp mình cải thiện hơn trong các bài sau nhé <3 Bài viết đột biến là gì ! được mình và team xem xét cũng như tổng hợp từ nhiều nguồn. Nếu thấy bài viết đột biến là gì Cực hay ! Hay thì hãy ủng hộ team Like hoặc share. Nếu thấy bài viết đột biến là gì rât hay ! chưa hay, hoặc cần bổ sung. Bạn góp ý giúp mình nhé!!

Các Hình Ảnh Về đột biến là gì


Các hình ảnh về đột biến là gì đang được chúng mình Cập nhập. Nếu các bạn mong muốn đóng góp, Hãy gửi mail về hộp thư [email protected] Nếu có bất kỳ đóng góp hay liên hệ. Hãy Mail ngay cho tụi mình nhé

Tham khảo thông tin về đột biến là gì tại WikiPedia

Bạn nên tham khảo thêm thông tin về đột biến là gì từ trang Wikipedia tiếng Việt.◄ Tham Gia Cộng Đồng Tại

???? Nguồn Tin tại: https://vietvan.vn/hoi-dap/

???? Xem Thêm Chủ Đề Liên Quan tại : https://vietvan.vn/hoi-dap/

Related Posts

About The Author

Add Comment