Đơn chức đa chức là gì? Hợp chất hữu cơ đơn chất và đa chất

Cập nhật ngày 03/10/2022 bởi hoangngoc

 

Bài viết Đơn chức đa chức là gì? Hợp chất hữu cơ đơn chất và đa chất thuộc chủ đề về Thắc Mắc thời gian này đang được rất nhiều bạn quan tâm đúng không nào !!

Hôm nay, Hãy cùng Viết Văn tìm hiểu Đơn chức đa chức là gì? Hợp chất hữu cơ đơn chất và đa chất trong bài viết hôm nay nhé ! Các bạn đang xem nội dung về : Đơn chức đa chức là gì? Hợp chất hữu cơ đơn chất và đa chất

Đơn chức đa chức là gì?

Xem nhanh
 

Khái niệm

Axit cacboxylic là những hợp chất hữu cơ mà phân tử có nhóm cacboxyl (-COOH) liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon hoặc nguyên tử hiđro.

Axit cacboxylic là những hợp chất hữu cơ mà phân tử có nhóm cacboxyl (-COOH)

Axit cacboxylic là những hợp chất hữu cơ mà phân tử có nhóm cacboxyl (-COOH)

Ví dụ: H-COOH; $C_2H_5 – COOH$; HOOC-COOH; …

Nhóm cacboxyl (-COOH) là nhóm chức của axit cacboxylic.

Xem thêm: [CHUẨN NHẤT] Axit đa chức là gì?

Phân loại

Dựa theo đặc điểm cấu tạo của gốc hiđrocacbon và số nhóm cacboxyl trong phân tử, các axit được chia thành:

a) Axit no, đơn chức, mạch hở

Phân tử có gốc ankyl hoặc nguyên tử hiđro kết nối với một nhóm -COOH. Các axit này lập thành dãy đổng đẳng các axit no, đơn chức, mạch hở có công thức cấu tạo thu gọn chung $C_nH_2n + 1COOH$ (với $n geqslant 0$) hoặc công thức phân tử chung $C_mH_2mO_2left( m geqslant 1 right).$

Ví dụ: HCOOH; $CH_3 – COOH$;…

b) Axit không no, đơn chức, mạch hở

Phân tử có gốc hiđrocacbon không no, mạch hở liên kết với một nhóm -COOH.

Ví dụ: $CH_2 = CH – COOH;CH_3left< CH_2 right>_7CH = CHleft< CH_2 right>_7COOH;…$

c) Axit thơm, đơn chức

Phân tử có gốc hiđrocacbon thơm liên kết với một nhóm -COOH.

Ví dụ: $C_6H_5COOH,CH_3 – C_6H_4 – COOH,…$

d) Axit đa chức

Nếu phân tử có hai hay nhiều nhóm -COOH, chúng được gọi là axit đa chức. Ví dụ: Axit ađipic $HOOC – left< CH_2 right>_4 – COOH$, axit malonic $HOOC – CH_2 – COOH,…$ thuộc loại axit no, hai chức, mạch hở.

Sau đây ta chỉ xét axit no, đơn chức, mạch hở.

Danh pháp

Tên thay thế của các axit no, đơn chức, mạch hở được cấu tạo như sau:

Axit + tên hiđrocacbon no tương ứng với mạch chính + oic

Mạch chính của phân tử axit là mạch cacbon dài nhất bắt đầu từ nhóm -COOH

Mạch cacbon được đánh số bắt đầu từ nguyên tử cacbon của nhóm -COOH.

Một số axit có tên thông thường liên quan đến nguổn gốc tìm ra chúng.

Tên của một vài axit no, đơn chức, mạch hở trong bảng sau:

Tên của một vài axit no, đơn chức, mạch hở trong bảng sau

Tên của một vài axit no, đơn chức, mạch hở trong bảng sau

Video tham khảo: Phương Pháp Giải Bài toán Thủy Phân ESTE – LIPIT| Phần 1

Đặc điểm cấu tạo

Nhóm cacboxyl có cấu tạo:

Như vậy, nhóm -COOH coi như được kết hợp bởi nhóm C=O và nhóm OH. liên kết O-H trong phân tử axit phân cực hơn liên kết O-H trong phân tử ancol, Vì vậy nguyên tử H của nhóm -COOH linh hoạt hơn nguyên tử H của nhóm -OH ancol. kết nối của nhóm cacboxyl phân cực mạnh hơn liên kết ancol và phenol nên nhóm OH của axit cacboxylic cũng có thể bị thay thế.

Mô hình phân tử axit axetic dạng đặc (a) và dạng rỗng (b)

Xem thêm: Axit là gì? Một số Axít phổ biến hiện nay và ứng dụng của Axit

Tính chất vật lý

Các axit đều đặn là chất lỏng hoặc chất rắn ở điều kiện thường. Nhiệt độ sôi của các axit tăng theo chiều tăng của phân tử khối và cao hơn nhiệt độ sôi của các ancol có cùng phân tử khối. tác nhân là giữa các phân tử axit có kết nối hiđro bền hơn liên kết hiđro giữa các phân tử ancol.

Axit fomic, axit axetic tan vô hạn trong nước.

Axit fomic, axit axetic tan vô hạn trong nước.

Axit fomic, axit axetic tan vô hạn trong nước. Độ tan trong nước của các axit Giảm dần theo chiều tăng của phân tử khối.

Mỗi axit có vị riêng: axit axetic có vị giấm ăn, axit oxalic có vị chua của me, …

Xem thêm: Muối hữu cơ tính chất vật lý và hóa học, sử dụng và ví dụ / Hóa học

Tính chất hoá học

Axit cacboxylic dễ dàng tham gia các phản ứng thế hoặc trao đổi nguyên tử H hoặc nhóm -OH của nhóm chức -COOH.

Tính axit và ảnh hưởng của nhóm thế

a)Trong dung dịch, axit cacboxylic phân li thuận nghịch

Ví dụ:

$CH_2COOH rightleftarrows H^ + + CH_3COO^ – $

Dung dịch axit cacboxylic làm quỳ tím chuyển thành màu đỏ.

Dung dịch axit cacboxylic làm quỳ tím chuyển thành màu đỏ.

Dung dịch axit cacboxylic làm quỳ tím chuyển thành màu đỏ.

HCl là axit mạnh, phân li hoàn toàn; $CH_3COOH$ là axit yếu, phân li một phần

b) Công dụng với bazơ, oxit bazơ tạo thành muối và nước

Ví dụ:

$CH_3COOH + NaOH to CH_3COONa + H_2O$

c) Công dụng với muối

Nhỏ dung dịch axit axetic vào đá vôi, thấy có khí $CO_2$ thoát ra:

$CO_3COOH + CaCO_3 to left( CH_3COO right)_2Ca + H_2O + CO_2 uparrow $

d) Tác dụng với kim loại trước hiđro trong dãy hoạt động hoá học của các kim loại tạo thành muối và phóng ra hiđro

Ví dụ, ngâm một lá kẽm mỏng trong dung dịch axit axetic, thấy có bọt khí hiđro thoát ra:

$2CH_3COOH + Zn to left( CH_3COO right)_2Zn + H_2 uparrow $

 

Phản ứng tạo thành dẫn xuất axit

a. Phản ứng thế nhóm –OH: Phản ứng giữa axit và ancol được gọi là phản ứng este hóa.Chiều thuận là phản ứng este hoá, chiều nghịch là phản ứng thuỷ phân este.

Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án

Phản ứng thuận nghịch, xúc tác H2SO4 đặc.b. Phản ứng tách nước liên phân tửKhi dùng xúc tác P2O5, hai phân tử axit tách đi một phân tử nước tạo thành phân tử anhiđrit axit.Ví dụ:

Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án

3. Phản ứng ở gốc hidrocacbona. Phản ứng thế ở gốc noKhi dùng photpho (P) làm xúc tác, Cl chỉ thế cho H ở cacbon bên cạnh nhóm cacboxyl.

Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp ánb. Phản ứng thế ở gốc thơm

Nhóm cacboxyl ở vòng benzen định hường cho phản ứng thế tiếp theo vào vị trí meta và làm cho phản ứng khó khăn hơn so với thế vào benzen:

Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp ánc. Phản ứng cộng vào gốc không no

Axit không no tham gia phản ứng cộng H2, Br2, Cl2, … như hiđrocacbon không no.

Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án

Video tham khảo: Phân biệt ancol đơn chức và ancol đa chức

Điều chế, ứng dụng

a. Điều chế
  • – Phương pháp lên men giấm:
C2H5OH + O2 → CH3COOH + H2O
  • – Oxi hóa anđehit axetic:
Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án
  • – Oxi hóa ankan:
Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp ánVí dụ:Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án
  • – Từ metanol:
Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án b. Ứng dụng
  • – Axit axetic:
+ Axit axetic được dùng để điều chế những chất có ứng dụng quan trọng như: axit cloaxetic (dùng tổng hợp chất diệt cỏ 2,4-D; 2,4,5-T …), muối axetat của nhôm, crom, sắt (dùng làm chất cầm màu khi nhuộm vải, sợi), một số este (làm dược liệu, hương liệu, dung môi, …), xenlulozơ axetat (chế tơ axetat), …
  • – Các axit khác:
+ Các axit béo như axit panmitic (n-C15H31COOH), axit stearic (n-C17H35COOH), … được dùng để chế xà phòng. Axit benzoic được dùng trong tổng hợp phẩm nhuộm, nông dược, … Axit salixylic dùng để chế thuốc cảm, thuốc xoa bóp, giảm đau, …+ Các axit đicacboxylic (như axit ađipic, axit phtalic, …) được dùng trong sản xuất poliamit, polieste để chế tơ sợi tổng hợp.
  • Video tham khảo: Thí Nghiệm Phân Biệt ANCOL Đơn Chức và ANCOL Đa chức
Bạn có thể xem thêm:

Các câu hỏi liên quan đến đơn chức đa chức

Phần tự luận

Bài 1: Khi thủy phân hoàn toàn 0,05 mol este tiêu tốn hết 5,6g KOH. Mặt khác, khi thủy phân 5,475g este đó thì tiêu tốn hết 4,2g KOH và thu được 6,225g muối. Tìm CTCT este đó.

Bài 2: Để thủy phân 0,1 mol este A chỉ chứa 1 loại nhóm chức cần sử dụng vừa đủ 100 gam dd NaOH 12%, thu được 20,4 gam muối của một axit hữu cơ và 9,2 gam một ancol. Xác định CTPT, viết CTCT và gọi tên este đó. Biết 1 trong 2 chất (ancol hoặc axit) tạo thành este là đơn chức.

Bài 3 : Cho 2,54 gam este A bay hơi trong một bình kín thể tích 0,6 lít, ở nhiệt độ 136,50 C. Người ta nhận thấy khi este bay hơi hết thì áp suất trong bình là 425mmHg a) Xác định khối lượng phân tử của A b) Để thủy phân 25,4 gam A cần sử dụng 200gam dd NaOH 6%. ngoài ra khi thủy phân 6,35gam A bằng xút thu được 7,05 gam muối duy nhất. Xác định CTCT và gọi tên este biết rằng một trong hai chất (ancol hoặc axit) tạo nên este là đơn chức.

Phần trắc nghiệm

Bài 1: Thủy phân 0,2 mol một este E cần sử dụng vừa đủ 100gam dung dịch NaOH 24 % thu được một ancol và 43,6 gam hỗn hợp muối của 2 axit cacboxylic đơn chức. Hai axit đó là:

  • A. HCOOH và CH3COOH
  • B. CH3COOH và C2H5COOH
  • C. C2H5COOH và C3H7COOH
  • D. HCOOH và C2H5COOH

Bài 2: E là este mạch không nhánh chỉ chứa C, H, O, không chứa nhóm chức nào khác. Đun nóng một lượng E với 150 ml dung dịch NaOH 1M đến kết thúc phản ứng. Để trung hoà dung dịch thu được cần 60ml dung dịch HCl 0,5M. Cô cạn dung dịch sau khi trung hoà được 11,475 gam hỗn hợp hai muối khan và 5,52 gam hỗn hợp 2 ancol đơn chức. Công thức cấu tạo của este là

  • A. CH3CH2CH2-OOC-CH2CH2COOCH3
  • B. HCOOCH3 và CH3COOC2H5
  • C. C2H5-COO-C2H5
  • D. CH3-CH2-OOC-CH2COOCH3

Bài 3: Để điều chế một este X, sử dụng làm thuốc chống muỗi gọi tắt là DEP người ta cho axit Y công dụng với một lượng dư ancol Z. Muốn trung hoà dung dịch chứa 1,66 gam Y cần 100 ml dung dịch NaOH 0,2M. Trong dung dịch ancol Z 94% (theo khối lượng) tỉ lệ số mol . Biết 100 < MY < 200. Công thức cấu tạo của X là:

  • A. CH2 = CHCOOCH3.
  • B. C6H5COOC2H5.
  • C. C6H4(COOC2H5)2.
  • D. (C2H5COO)2C6H4.

Bài 4: Este X được tạo thành từ etylen glicol và hai axit cacboxylic đơn chức. Trong phân tử este, số nguyên tử cacbon thường xuyên hơn số nguyên tử oxi là 1. Khi cho m gam X tác dụng với dung dịch NaOH (dư) thì lượng NaOH đã phản ứng là 10 gam. giá trị của m là:

  • A. 14,5.
  • B. 17,5.
  • C. 15,5.
  • D. 16,5.
 Nếu có bất kỳ câu hỏi thắc mắc nào về Đơn chức đa chức là gì? Hợp chất hữu cơ đơn chất và đa chất hãy cho chúng mình biết nhé, mọi thắc mắc hay góp ý của các bạn sẽ giúp mình cải thiện hơn trong các bài sau nhé <3Bài viết Đơn chức đa chức là gì? Hợp chất hữu cơ đơn chất và đa chất  được mình và team xem xét cũng như tổng hợp từ nhiều nguồn. Nếu thấy bài viết Đơn chức đa chức là gì? Hợp chất hữu cơ đơn chất và đa chất  hay thì hãy ủng hộ team Like hoặc share. Nếu thấy bài viết Đơn chức đa chức là gì? Hợp chất hữu cơ đơn chất và đa chất  chưa hay, hoặc cần bổ sung. Bạn góp ý giúp mình nhé!!

Các hình ảnh về đơn chức đa chức 

Các hình ảnh về Đơn chức đa chức là gì? Hợp chất hữu cơ đơn chất và đa chất đang được chúng mình Cập nhập. Nếu các bạn mong muốn đóng góp, Hãy gửi mail về hộp thư [email protected] Nếu có bất kỳ đóng góp hay liên hệ. Hãy Mail ngay cho tụi mình nhé.

Tìm thêm tin tức về Đơn chức đa chức là gì? Hợp chất hữu cơ đơn chất và đa chất tại WikiPedia

Bạn hãy xem thông tin chi tiết về Đơn chức đa chức là gì? Hợp chất hữu cơ đơn chất và đa chất từ web Wikipedia tiếng Việt.◄ Tham Gia Cộng Đồng Tại???? Nguồn Tin tại: https://vietvan.vn/hoi-dap/???? Xem Thêm Chủ Đề Liên Quan tại : https://vietvan.vn/hoi-dap/Key: đơn chức đa chức là gì, thế nào là đơn chức đa chức, đơn chức là gì, đa chức là gì, đơn chức và đa chức, este 2 chức nhỏ nhất, thế nào là đơn chức, c2h5cooh, zn oh 2 naoh, ch3cooc2h5, 2 chức là gì, ví dụ về este 2 chức, este 2 chức là gì, bóc lịch, c3h7cooh, thủy phân este, ctpt este, ch3cooh zn, c6h4, hcooh koh, andehit naoh, nhóm chức este là gì, axit axetic tác dụng với, công thức cấu tạo este, fomic, s+naoh, chất nào sau đây có tính bazơ, what is nh2o, hóa 9 bài các oxit của cacbon, ch3-o-c2h5, hcooh, hooc

Related Posts

About The Author

Add Comment