Những đám mây sẽ còn ở lại (Tại sao văn chương Nguyễn Bình Phương khác biệt?)

(Cao Việt Dũng)          

 Độc giả chuyên nghiệp hay không chuyên dễ dàng quy văn chương Nguyễn Bình Phương vào một chữ “lạ” (hay ít thiện chí hơn thì “khó hiểu”) rồi yên tâm với cách sắp xếp xét cho cùng rất yên ổn như vậy. Nhưng hết cuốn tiểu thuyết này đến cuốn tiểu thuyết khác, văn chương ấy cứ cựa quậy không ngừng, giống những cặp rắn trở đi trở lại mãi kể từ tác phẩm rất sớm như Bả giời, lúc nào cũng đe dọa vùng thoát khỏi một cách nghĩ hợp lý này hay một nhận định hợp lý khác. Nó sẵn sàng đi vào những khoảng trống phi lý, như thể liên tục nhắc nhở người ta nhớ rằng quả thật có tồn tại những khoảng khuất, và văn chương thật ra chia làm hai nửa: một nửa nỗ lực miêu tả phía bên này của mặt trăng, nửa kia thì tìm cách lấn vào quãng tối tăm khó dò còn lại.

 

Tạp chí Bách Khoa và đời sống xã hội Sài Gòn


(Vũ Thị Thu Thanh)           

Bài viết này nghiên cứu đời sống xã hội ở Sài Gòn thông qua góc nhìn của tạp chí Bách Khoa. Bằng cách lần theo các dấu vết của tờ báo như giá bán, số trang, chủ đề bài viết, nội dung bài viết, số quảng cáo… chúng tôi sẽ trình bày những nét cơ bản về đời sống chính trị, đời sống kinh tế và đời sống văn hóa (tập trung vào đời sống báo chí) tại Sài Gòn trong giai đoạn (1954-1975).

 

Tư tưởng của Weber về quan hệ giữa tôn giáo và phát triển

(Biên dịch: Phạm Hồng Anh)       

Lời mở đầu: Max Weber là một trong ba nhà triết học có khả năng giải thích cho chúng ta một cách cặn kẽ nhất về hệ thống kinh tế đặc thù có tên gọi Chủ nghĩa tư bản (Karl Marx và Adam Smith là hai người còn lại).

 

Vài cảm nhận về truyện ngắn “Cây đèn gia bảo”

(PGS.TS Hoàng Kim Ngọc)

                      “Cây đèn gia bảo” của tác giả Phạm Xuân Hiếu là một truyện ngắn đã hấp dẫn tôi ngay từ dòng đầu tiên cho đến dòng cuối cùng.

 

CUỘC KIẾM TÌM BẢN THỂ NỮ (Về truyện ngắn của Nguyễn Thị Phước)*

            (Văn Giá)       

Đọc hàng loạt các truyện ngắn của Nguyễn Thị Phước, tôi gặp trong đó toàn những phận đàn bà đủ các loại, các hạng người với rất nhiều nông nỗi. Cũng tương tự như nhiều cây bút nữ cùng thế hệ, dĩ nhiên mỗi người một cách, văn Nguyễn Thị Phước nỗ lực đào vào số kiếp của giới mình, khám phá người nữ trong chiều sâu bản thể giới. Nhưng cũng khác với các cây bút khác, cái đám nhân vật nữ trong sáng tạo của Nguyễn Thị Phước lại mang gương mặt của người đàn bà xứ Nghệ với tất cả vẻ riêng của văn hóa vùng miền. Con đường đi của cây bút văn xuôi này thực chất vẫn đang là một cuộc kiếm tìm mê mải…

 

Nhân học văn hóa, một và nhiều

(Tác giả: Nicolas Journet; Trần Minh Tân dịch)

       Từ khi nó tồn tại, nhân học không ngừng cọ xát về cùng một vấn đề: Bảo toàn sự thống nhất của giống người và giải thích tính đa dạng về những sản xuất văn hóa của nó như thế nào? Làm thế nào mà nhân học (anthropologie) - về mặt từ nguyên là "khoa học về con người" - lại đi tới chỗ chỉ "khoa học về các xã hội nhìn từ bên ngoài"(1)?

 

Nam Cao – lá cờ đầu của chủ nghĩa nhân đạo trong trào lưu văn học hiện thực phê phán 1930-1945

           (Trần Hồng Liễu)        

Nam Cao (1917-1951) là một trong những nhà văn xuất sắc của văn học Việt Nam thế kỷ XX. Các sáng tác của ông trước 1945 đã đóng góp không nhỏ vào sự phát triển của văn xuôi trên các phương diện: khả năng miêu tả và phân tích tâm lý, khả năng sử dụng ngôn ngữ nghệ thuật... Đặc biệt, nhà văn được khẳng định là lá cờ đầu của chủ nghĩa nhân đạo trong Trào lưu văn học Hiện thực phê phán 1930-1945. Thông qua hai đề tài chính của Nam Cao là người nông dân và người trí thức tiểu tư sản nghèo, bài viết đã phân tích, kiến giải nhằm chứng minh, khẳng định nội dung trên.

 

Quan hệ giữa truyền thông và dân chủ dưới góc nhìn lịch sử

(Tác giả: Marc F. Plattner; Biên dịch: Bùi Thị Hoàng)          

Ngày nay tất cả chúng ta đều ý thức được là mình đang sống trong cuộc cách mạng thông tin liên lạc. Trong suốt hai thập kỉ qua, chúng ta đã được chứng kiến những tiến bộ vượt bậc trong công nghệ truyền thông và trong cách áp dụng chúng – cách đây chỉ một vài năm không ai có thể tiên đoán được sự bùng nổ của mạng xã hội Facebook hay Twitter. Hơn nữa, những sự đổi mới (công nghệ) đó dường như vẫn đang tiếp diễn với một nhịp độ phát triển mau lẹ. Giới trẻ ngày nay được sinh ra trong một thế giới đầy biến đổi – họ khó có thể tưởng tượng nổi cuộc sống trước kia khi chưa có mạng Internet và điện thoại di động. Ngay cả ở các nước kém phát triển hơn, nơi mà Internet vẫn bị hạn chế, điện thoại di động đang ngày càng được sử dụng rộng rãi.

 

Nỗ lực của J.J. Rousseau trong việc kiến tạo mẫu người công dân cho một xã hội dân chủ lý tưởng

(Dương Thị Ngọc Dung)        

Có thể nói, nhắc đến J.J. Rousseau, người ta không thể không nhắc đến hai tác phẩm Bàn về khế ước xã hội và Emile hay vấn đề giáo dục. Nếu như Bàn về khế ước xã hội đã trở thành thánh kinh chính trị đối với những người theo phái Jacobins (biểu tượng của Cách mạng Pháp thời kỳ đỉnh cao), với lý luận về việc cần thiết phải xây dựng một xã hội dân chủ lý tưởng và những phương pháp để thực thi mô hình Nhà nước “hợp lý tính" trong xã hội đó, đề cao tự do và bình đẳng chính trị cho mọi công dân, thì Emile, hay vấn đề giáo dục chính là "tuyên ngôn giải phóng tuổi trẻ " với lý luận đòi tự do cho con người cá nhân ở lứa tuổi thiếu niên.

 

Nguyên tắc vẽ tranh, tạc tượng đài và hình tượng thị giác trong văn học Việt Nam trước 1975


(Lã Nguyên)         

Ai cũng biết, văn học dùng ngôn từ làm chất liệu kiến tạo hình tượng. Loại chất liệu này có khả năng đánh thức ở con người kinh nghiệm về đường nét, màu sắc, hình khối. Nhờ thế, nó có thể tạo ra những hình tượng giàu tính tạo hình khiến hội hoạ, điêu khắc lắm khi cũng phải bất lực. Nhưng từ trong bản chất, hình tượng và lời nói là những phạm trù khác nhau.

 
 
Copyright © 2009 - 2014 Viết Văn - Khoa VIẾT VĂN - BÁO CHÍ - Đại học Văn hóa Hà Nội và các tác giả!
® Ghi rõ nguồn "vietvan.vn" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này.
KHOA VIẾT VĂN - BÁO CHÍ - TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
Địa chỉ: 418 La Thành, Đống Đa, Hà Nội - Điện thoại: 04 8511971 ext 132;
email: sangtacvanhoc@gmail.com