Văn học queer ở Việt Nam: Hướng đến một dòng văn học thiểu số


 (TS. Trần Ngọc Hiếu) 

Nhan đề của bài viết này, thoạt nghe, có thể gây thắc mắc bởi lẽ “queer”1 (tạm dịch là đồng tính, dù cách dịch như thế đã thu hẹp nghĩa của từ này khá nhiều, thậm chí còn chưa thật chính xác, vì theo nhiều lý thuyết gia, “queer” không đồng nghĩa với “homosexuality” - đồng tính) vốn dĩ đã là một cộng đồng thiểu số rồi.

 

Đỗ Lai Thúy và phê bình phân tâm học Việt nam

(Lã Nguyên)    

Đỗ Lai Thúy là tác giả của nhiều đầu sách. Ông bắt đầu nổi tiếng trong giới nghiên cứu, phê bình văn học với Mắt thơ (Nxb Lao Động, 1992; Nxb Giáo dục, 1997; Nxb Văn hóa Thông tin, 2000; Nxb Hội nhà văn, 2012). Sau Mắt thơ, Đỗ Lai Thúy có: Từ cái nhìn văn hóa (Nxb Văn hóa dân tộc, 1999), Hồ Xuân Hương hoài niệm phồn thực (Nxb Văn hóa thông tin, 2000), Chân trời có người bay (Nxb Văn hóa thông tin, 2003, 2005), Văn hóa Việt Nam, nhìn từ mẫu người văn hóa (Nxb Văn hóa thông tin, 2005) Bút pháp của ham muốn (Nxb tri thức, 2009), Phê bình văn học, con vật lưỡng thê ấy (Nxb hội nhà văn, 2010), Thơ như là mĩ học của cái khác (Nxb Hội nhà văn,2012), Hé gương cho người đọc (Nxb Phụ nữ, 2015).

 
Văn chương khơi dậy sự cảm thông như thế nào?

Văn chương khơi dậy sự cảm thông như thế nào?

(Tác giả: Alaa Al Aswany; Hải Ngọc dịch)         

 Alaa Al Aswany sinh năm 1957, là nhà văn Ai Cập, đồng thời là một thành viên sáng lập phong trào chính trị Kefaya – một phong trào vận động cho sự thay đổi chính trị của Ai Cập. Không chỉ là một gương mặt nổi bật của văn chương Ai Cập đương đại, Alaa Al Aswany còn là một nghệ sĩ, một trí thức có ảnh hưởng xã hội sâu rộng, đặc biệt là trong phong trào đấu tranh chính trị mùa xuân Ai Cập, dẫn đến việc phế bỏ vai trò tổng thống của Hosni Mubarak.

 

Nguyễn Trương Quý: “Biên niên” Hà Nội

(Du Nguyên)        

Những ước lệ về mảnh đất kinh kỳ leng keng trong năm tháng cũ có lẽ đã mất hút. Một Hà Nội lãng mạn phe phẩy trong văn chương Thạch Lam, Vũ Trọng Phụng, Tô Hoài, Vũ Bằng; trong nhạc Đoàn Chuẩn, Hoàng Dương và tranh Bùi Xuân Phái… dường như cũng nhạt dần. Và vẫn còn đó cái vẻ “hối hả, như cuống quýt giành lại những năm tháng chậm chạp đã qua” nhưng Hà Nội của Quý giờ đây đã suồng sã, tào lao, đôi khi dớ dẩn nữa. Nhưng kệ, Quý thản nhiên, Quý nhẹ nhõm, Quý “biên niên” Hà Nội theo cách của mình.

 

Nhật Phi - người của miền mộng ảo mới

(Du Nguyên)

Có người lang thang mộng ảo về miền hoài niệm phiêu diêu. Có kẻ mộng ảo giữa đời thực, váng vất men mép hai miền tỉnh - thức. Còn Nhật Phi, chàng trai trẻ đã viết nên truyện dài “Người ngủ thuê” và “ẵm” 70 triệu đồng từ Giải thưởng “Văn học tuổi 20” (do Nhà xuất bản trẻ, Hội Nhà văn TP HCM và báo Tuổi trẻ  phối hợp tổ chức) vừa qua lại mộng ảo đến vùng đất tương lai đầy hứa hẹn và ước mơ đưa văn chương vươn tới địa hạt khác bằng trí tưởng tượng phong phú của mình. Rất lâu rồi, tôi mới thấy một người trẻ có tấm lòng thật trẻ với văn chương như thế.

 

Tản Đà, con cá và cánh diều

(Đỗ Lai Thúy)
"Con cá, phần âm, phần căn để, phần nhà nho trong Tản Đà, dù có nhảy đến đâu thì cuối cùng vẫn rơi xuống nước. Còn đám mây, phần dương, phần nghệ sĩ trong ông, thì như cánh diều, tự do bay. Nhưng cánh diều còn bị ràng buộc bởi sợi dây, còn đám mây hình cánh diều, đám - mây - Tản - Đà, đám mây trắng xứ Đoài ấy, thì “ngàn năm mấy trắng bây giờ vẫn bay”.

 
Chào mừng kỉ niệm 35 năm VVND:  Những ngày đầu của Trường Viết văn Nguyễn Du

Chào mừng kỉ niệm 35 năm VVND: Những ngày đầu của Trường Viết văn Nguyễn Du

(Trung Trung Đỉnh)     

 "Những 'cua' thỉnh giảng hay và bổ ích nhất được loan truyền nhanh chóng, người ta đến nghe chật cứng không có chỗ ngồi. Đó là các buổi thỉnh  giảng về dân tộc học của giáo sư Từ Chi, những “cua” về lịch sử của giáo sư Trần Quốc Vượng, những lần lên lớp của Giáo sư Hồng Phong. Các nhà văn nhà thơ lớn như Xuân Diệu, Nguyễn Tuân đều có những buổi lên lớp đầy ấn tượng."

 

Những ngả đường sáng tạo của Tagore

(Nhật Chiêu)      

 “Trong yếu tính của mình, con người không phải là kẻ nô lệ cho chính mình, hay cho thế giới; con người là một Tình Nhân”.

 

Tái sinh ở ngôn ngữ thứ hai

(Tác giả: Costica Bradatan*; Hải Ngọc dịch)       

Trong tác phẩm trình bày những suy ngẫm về đạo Thiên Chúa, “Bức thư gửi một linh mục” (Letter to a Priest)  được viết một năm trước khi tác giả qua đời vào năm 1943, Simone Weil đã đưa ra một nhận định đáng lưu ý: “Đối với bất kỳ người nào, việc đổi tôn giáo cũng là điều nguy hiểm như việc đổi ngôn ngữ đối với một nhà văn. Nó có thể thành công song cũng có thể dẫn đến những hậu quả khốc hại.”

 

Hỏi chuyện 'lão Tạ' về làng quê đang biến mất

(Phỏng vấn của Phùng Hoàng Anh)         

66 bài viết ngắn, giống như những “status” phản ánh hiện trạng tâm lý của dân chơi facebook. Tuy nhiên, với ngòi bút có ý thức và chuyên nghiệp, Làng quê đang biến mất? (NXB Hội Nhà văn, 2014), tác phẩm mới nhất của nhà văn Tạ Duy Anh, không dừng lại ở việc bày tỏ suy nghĩ, mà thật sự đưa độc giả vào thế phải săm soi lại thực tại, phải phản ứng và bày tỏ thái độ. Sách đang gây sự chú ý của bạn đọc.

 
 
Copyright © 2009 - 2016 Viết Văn - Khoa VIẾT VĂN - BÁO CHÍ - Đại học Văn hóa Hà Nội và các tác giả!
® Ghi rõ nguồn "vietvan.vn" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này.
KHOA VIẾT VĂN - BÁO CHÍ - TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
Địa chỉ: 418 La Thành, Đống Đa, Hà Nội - Điện thoại: 04 8511971 ext 132;
email: sangtacvanhoc@gmail.com