Thông báo
Giới thiệu sách
Thống kê truy cập
|
Gọi con ngườiVăn Giá Gần đây tìm đọc mấy tác phẩm của một vài tác giả mới, đọc một cái chưa thấy gì, đọc mấy cái liền nhau, xong rồi thấy văn chương làm hàng nhiều quá, lên gân lên cốt nhiều quá, du côn nhiều quá. Khá nhiều những giọng văn lấc cấc, gây sự, hằn học, cạnh khóe, chửi đổng. Đã thế lại chạy theo một số cách thức lạ, cốt gây lạ, cốt không giống ai, rời rạc, rắc rối, trượt ra ngoài, không kết dính hòa quyện gì với ý tưởng, tâm tình, nhân vật. Đọc quả là thấy oải.  Vì thế, đến khi đọc Gọi con người, tự nhiên thấy lòng được an ủi, êm dịu, trong lành. Người viết tự tin khai triển một giọng văn tự nhiên, thành thực, như thể nhất thiết nó cần phải thế, không định kiến, không câu thúc, không cần phải có một gắng gỏi nào. Tin rằng cây bút vẫn còn được coi là trẻ này đã có một xác tín về văn chương. Rằng, văn chương phải đánh động vào tâm can người đọc, kéo người đọc hướng vào lòng thương xót con người, hướng vào vẻ đẹp vĩnh cửu của tình mẫu tử, tình phụ tử, rộng ra là của con người. Tôi muốn dùng chữ thương xót chứ không phải thương yêu. Thương yêu là một trạng thái đem cho, hướng đến, mang tính tích cực. Thương yêu là rất quý. Nhưng ở đời chỉ có thương yêu chưa đủ, mà phần nhiều cái cần hơn có lẽ lại là lòng thương xót. Thương xót là một trạng thái tự nhận về, tự chuốc lấy, tự tổn thương. Thương xót là trạng thái từ tâm. Ai ít nhiều cũng có lòng thương yêu nhưng không phải ai cũng có lòng thương xót. Tác giả Hòa Bình đào vào lòng thương xót như một giá trị thuộc về phẩm giá của con người. Vợ chồng thương xót nhau, cha mẹ thương xót con, bà thương xót cháu, bạn của mẹ của cha thương xót bé, người lành bệnh thương xót người mang bệnh…Trong tiểu thuyết của Hòa Bình không có nhiều nhân vật, nhưng hễ cứ xuất hiện nhân vật nào, mặc dù quan hệ đời sống bề mặt có khi rất đáng khả nghi nhưng cốt lõi bên trong họ đều có lòng thương xót con người. Thương xót là ngọn lửa sưởi ấm con người, nâng đỡ con người khi con người có nguy cơ quỵ ngã. Thương xót là lý do khiến con người tha thiết sống, tha thiết có mặt trên mặt đất này. Đây chính là chiều sâu tư tưởng của tác phẩm.Bảo rằng Hòa Bình có dụng công thủ pháp không? Có, thậm chí là khá nhiều. Nhưng điểm đến cuối cùng của thủ pháp cốt không để gây lạ, chạy theo cái lạ. Mà nó đã trở thành một cách thức nâng tâm tình ý tưởng lên thành một bài ca thương buồn yêu dấu của con người. Hòa Bình đã thay đổi vai kể liên tục. Vai đứa trẻ tên Tâm, có khi xưng “tôi”. Vai “tôi” có khi là người mẹ trẻ, người vợ; và có khi lại là người cha người chồng. Mỗi một chương các vai kể này thay nhau đảm nhiệm. Như vậy, nhân vật không chỉ xuất hiện trong ngôi thứ nhất, ngôi thứ ba nữa, mà có khi xuất hiện bằng cả ngôi thứ hai. Sự thay đổi này đem đến việc luân phiên giọng kể, tạo ra nhiều cái nhìn, nhiều cảm xúc và sắc điệu. Ngay cả đứa trẻ vài tháng tuổi vẫn được hiện ra như một chủ thể cảm giác, chủ thể tư duy. Không sao. Tiểu thuyết cho phép làm mọi thứ, miễn tạo dựng được thông điệp, miễn không thấy giả tạo. Tác phẩm sử dụng đậm đặc hai loại chất liệu: âm thanh và mùi hương. Âm thanh của nước: nước mưa, nước sông, nước trong buồng tắm, và cả nước của những lưu chuyển thủy âm hoan lạc tình ái nữa. Âm thanh của âm nhạc có lời và không lời. Âm thanh mơ hồ của thiên nhiên… Còn mùi thì vô vàn. Mùi thanh mùi thô mùi tục mùi công nghệ mỹ phẩm mùi đàn ông đàn bà. Đặc biệt nhất là mùi bùn đất đồng bãi bến sông ngô lúa cỏ hoa thiên nhiên nồng nã từ trong ký ức đột hiện len lỏi, chảy tràn. Có thể nói, Gọi con người tràn trề mùi hương và âm thanh hòa quyện. Đó là màu sắc của âm thanh, hay chính là âm thanh của màu sắc lên tiếng. Hòa Bình có một thiên khiếu đặc biệt để cảm nhận sâu xa về âm thanh và sắc màu như vậy. Nghe và nhìn là hai ngôi vị chúa tể của ngũ quan. Từ đây, nó sẽ sản sinh, tương tác, phối thuộc các giác quan còn lại. Hòa Bình tinh tế và đầy ưu thế trong việc miêu tả cảm giác phong phú và lắm khi rất mơ hồ, bí ẩn của con người. Cũng chính vì chú trọng tới âm thanh, cho nên giọng điệu kể chuyện được quán xuyến bởi một giọng tình tự dịu dàng từ đầu đến cuối. Nó như một bản nhạc trữ tình cất lên lòng xót thương của con người. Nó miêu tả yêu thương và tha thứ. Nó lách vào những phấp phỏng âu lo trìu mến đau đớn của người mẹ với đứa con. Nó quay về quá vãng với những ký ức u buồn. Nó hướng về người khác với những thân phận bất hạnh và tuyệt vọng…Văn của Hòa Bình dìu dịu, len lỏi vào tâm can người đọc. Văn chương nếu quá sùi sụt bi lụy sẽ trở thành “sến”, nghĩa là một sự nống lên dễ dãi và nông nổi. Tuy nhiên cũng phải nói rằng trong đời sống phần lớn nhâng nháo và vô cảm như ngày hôm nay, lấy được vài cơn xúc động, vài ba giọt nước mắt thành tâm của người đọc không phải là chuyện dễ. Gọi con người có được điều này. Đã lâu rồi tôi mới gặp được vài trang xúc động, thấm đẫm tình người như trong Gọi con người. Chi tiết nhân vật chị quét rác đem cho chiếc lá bồ đề như một khẩn cầu, một hy vọng mang vẻ đẹp Phật tính khiến ta cảm động xiết bao. Hoặc khi người mẹ đón đứa con bé bỏng từ tay tử thần trở về. Đó là vẻ đẹp thống khổ và cao cả của tình mẹ, của Mẫu tính, của Phật tính. Tác giả đã đủ tài và đủ tấm lòng để truyền vào người đọc những xúc cảm thánh thiện quý giá như vậy. Tôi muốn nói rằng, tiểu thuyết này sẽ khá kén người đọc. Nó không cần biết đến những thời thượng văn chương. Nó không chạy theo chuyện đồng tính. Nó không cần sexy mời chào. Cũng không cần cạnh khóe hoặc chửi bới. Không cần văng bậy văng tục. Nó muốn được là văn chương với tất cả cái nhã lịch tinh mĩ của tiếng Việt. Tôi nghĩ, với một tác phẩm mới ra, đông người đọc cũng chưa nói được gì nhiều. Có lẽ, ít người đọc mà đọc sâu, đọc chia sẻ, đọc tri kỷ còn hơn nhiều người đọc chạy theo cái thời thượng bên ngoài “nhất thời và nông nổi” (chữ dùng của Thạch Lam). Đọc Gọi con người đưa lại cho ta cảm giác về tính tự truyện của tác phẩm. Nếu muốn biết tính tự truyện có thật hay không, và nếu có thì ở mức nào, trước hết phải có khả năng đối chiếu tác phẩm với đời tư tác giả. Điều này thì tôi chưa có được. Nhưng tôi vẫn cứ đinh ninh rằng tiểu thuyết này có một phần tự truyện trong đó. Nếu không phải là một người đã trải qua bao nhiêu vui buồn sướng khổ của kiếp làm mẹ thì sao có thể có những nghiệm sinh chân thực đến vậy. Cũng thế, nếu không phải là người yêu và hiểu biết về âm nhạc chắc cũng không có được chất du dương nhạc tính của tác phẩm, hay âm sắc dìu dặt của nhiều câu văn. Nhưng nói ra điều này cũng vẫn chỉ là một phỏng đoán không hơn. Tiểu thuyết Gọi con người là một bài ca ngợi ca lòng thương xót cao cả của con người. Cự Lộc, 13.2.2009 (Nguồn: Báo Văn nghệ) |
TIÊU ĐIỂM
VIẾT VĂN
LIÊN KẾT WEBSITE
  |
Phản hồiCopyright © 2009 - 2013 Viết Văn - Khoa VIẾT VĂN - BÁO CHÍ - Đại học Văn hóa Hà Nội và các tác giả!
® Ghi rõ nguồn "vietvan.vn" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này.
KHOA VIẾT VĂN - BÁO CHÍ - TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
Địa chỉ: 418 La Thành, Đống Đa, Hà Nội - Điện thoại: 04 8511971 ext 132;
email: sangtacvanhoc@gmail.com
® Ghi rõ nguồn "vietvan.vn" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này.
KHOA VIẾT VĂN - BÁO CHÍ - TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
Địa chỉ: 418 La Thành, Đống Đa, Hà Nội - Điện thoại: 04 8511971 ext 132;
email: sangtacvanhoc@gmail.com