Ra mắt tiểu thuyết “Phùng Vương” của nhà văn Phùng Văn Khai

(Ngân Anh)       

Sáng ngày 15/10/2015, khoa Viết văn – Báo chí, trường Đại học Văn hóa Hà Nội đã tổ chức buổi ra mắt tiểu thuyết lịch sử Phùng Vương của nhà văn Phùng Văn Khai.

Tham dự buổi lễ có sự góp mặt đông đảo các nhà văn, nhà thơ, nhà phê bình: Phạm Xuân Nguyên, Hoàng Quốc Hải, Nguyễn Hữu Quý, Dương Quốc Hải, Đào Bá Đoàn, Nguyễn Văn Hùng, Đỗ Tiến Thụy, Đỗ Bích Thúy, Uông Triều, Đoàn Văn Mật, Nguyễn Đình Tú, Vi Thùy Linh..., Nhà NCPB  Bùi Việt Thắng, PGS. La Khắc Hòa, TS. Nguyễn Thị  Thúy Hồng, nhà sử học Đinh Công Vĩ... và sinh viên các thế hệ của khoa Viết văn – Báo chí.

Phùng Văn Khai tốt nghiệp khóa 6 -Trường Viết văn Nguyễn Du, được biết đến như một cây bút khỏe với sức lao động văn chương đáng nể ở nhiều thể loại: truyện ngắn, thơ, tiểu thuyết, bút kí, chân dung văn học... Song có lẽ, các sáng tác về đề tài lịch sử là mảnh ghép quan trọng để xác lập bản thể Phùng Văn Khai. Dày công hư cấu, tưởng tượng lại quá khứ, với Phùng Vương, Phùng Văn Khai đã phục dựng lại cuộc trường kì kháng chiến hơn 20 năm của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của hai cha con Phùng Hạp Khanh - Phùng Hưng đánh đổ ách thống trị nhà Đường.

Phát biểu tại buổi lễ, nhà văn Hoàng Quốc Hải cho biết: thuộc tính của tiểu thuyết là hư cấu. Bởi vậy, với tiểu thuyết lịch sử, chính sử chỉ là phương tiện còn nhà văn muốn giải mã lịch sử phải biết cách hư cấu đến mức chân thực. Phùng Văn Khai tuy còn ít tuổi, bề dày về văn hóa và kinh nghiệm chưa nhiều nhưng Phùng Vương không chỉ dày về số trang mà còn dày về nội dung, thể hiện sự lao động nghiêm túc, khả năng hư cấu tài tình của tác giả.

Ấn tượng ngay từ trang đầu của tiểu thuyết Phùng Vương, nhà phê bình Mai Anh Tuấn cho rằng Phùng Văn Khai trong cách lựa chọn lối viết của mình, đã đặt ra cho người đọc kiểu trò chơi về thể loại và bắt buộc người đọc phải tham gia trò chơi đó. Sự tái sinh của tiểu thuyết chương hồi trong toàn bộ cấu trúc, cách đặt tên chương, tên hồi, ngôn ngữ được Phùng Văn Khai sử dụng hợp lý, mang cảm quan hấp dẫn; cùng với đó là những nỗ lực tìm kiếm tư liệu lịch sử, tư liệu văn hóa nhằm khỏa lấp những thiếu hụt trong quá khứ rất đáng trân trọng.

Trong tư cách là người trẻ dấn thân vào đề tài lịch sử, nhà văn Uông Triều cho biết không phải ai cũng có đủ sự kiên nhẫn để vượt qua những khó khăn về tư liệu, ngôn ngữ, cách xưng hô, trang phục,... Tuy nhiên, cuốn sách thiên nhiều về hành động, nhiều chương miêu tả trận chiến hay và đặc sắc cho thấy thành công bước đầu đáng ghi nhận của tiểu thuyết lịch sử Phùng Văn Khai. Bên cạnh đó, tên cuốn sách, Phùng Vương đã tự thân nó mở rộng biên độ đề tài, không chỉ viết về một nhân vật mà là cả một triều đại. Cảm hứng yêu nước, ngợi ca bậc anh hùng bao trùm toàn bộ tiểu thuyết đã khơi cho người đọc ý thức về cuộc khởi nghĩa lớn, niềm tự hào dân tộc.

Theo PGS. La Khắc Hòa, Phùng Văn Khai là một nhà văn không ngừng thay đổi ngôn ngữ nghệ thuật. Và dễ dàng nhận thấy rất rõ hình thức thể loại của Phùng Vương là lãng mạn lịch sử. Toàn bộ câu chuyện là khởi nghiệp, lấy cái khởi nguyên làm khung cho câu chuyện. Với đối tượng lịch sử là Phùng Hạp Khanh – Phùng Vương, lựa chọn thể loại có tính truyền thuyết là chính xác. Cũng theo nhà nghiên cứu La Khắc Hòa, so với tiểu thuyết lịch sử Trung Quốc (với 4 hạt nhân tạo nghĩa: sử, kì, quái và xảo), Phùng Văn Khai đi theo hướng tô đậm yếu tố sử và kì, vừa có yếu tố truyền thống, vừa mang những cách tân đổi mới.

Xoay quanh vấn đề thể loại, nhà phê bình Văn Giá nhận xét: gọi tiểu thuyết của Phùng Văn Khai là phỏng tiểu thuyết diễn nghĩa hợp lý hơn “giả cổ”. Nhà văn đã tiến hành giải mã, phân tích con người tướng lĩnh, binh lính. Sự nghiền ngẫm, bóc tách, nhận diện căn tính người Trung Hoa là một đóng góp nổi bật của tác giả trong tiểu thuyết Phùng Vương. Tiếp lời nhà văn Văn Giá, nhà phê bình Bùi Việt Thắng nồng nhiệt chúc mừng ý nghĩa của Phùng Vương trong bối cảnh hôm nay bởi khi đọc Phùng Vương ông quan tâm tới tư tưởng “hưng dân” và “hòa hiếu” của hai cha con Phùng Hạp Khanh và Phùng Hưng, như là hai nhân vật chính của tiểu thuyết, không chỉ vì chúng có ý nghĩa thời sự mà cao hơn là ý nghĩa triết học về sự tồn tại của một thực thể như thực thể xã hội Việt Nam.

Là người biên tập tiểu thuyết Phùng Vương và cũng song hành cùng Phùng Văn Khai trên con đường văn chương, nhà văn Đào Bá Đoàn thẳng thắn góp ý: nếu như phần đầu của cuốn tiểu thuyết hấp dẫn người đọc bởi những trang văn đẹp miêu tả, khắc họa tâm lý nhân vật Phùng Hạp Khanh thì càng về sau, nhân vật Phùng Hưng càng mờ nhạt. Trong quá trình biên tập, do một vài lý do khác nhau, Phùng Vương đã được cắt bỏ nhiều chi tiết. Tuy vẫn giữ được sợi dây tư duy không đứt quãng từ đầu đến cuối, nhưng cuốn tiểu thuyết vẫn còn hơi dài, có đôi chỗ bị lặp và bí từ.

“Muốn viết tiểu thuyết lịch sử thì nhà văn phải có cảm quan lịch sử thật sự mạnh, cảm quan đó sẽ dẫn nhà văn đến việc lựa chọn nhân vật nào, sự kiện lịch sử nào, giai đoạn nào thích đáng theo cái nhìn của hiện đại. Tiểu thuyết chương hồi là thể loại bắt người viết phải nỗ lực lao động, xây dựng nhân vật sắc nét và cá tính.  Theo tôi, Phùng Văn Khai chưa kịp đặt cảm quan lịch sử của cá nhân mình trong giai đoạn lịch sử viết về Phùng Vương nên khi đọc thấy dễ gần với tích truyện, giai thoại lịch sử và không thấy câu nói, nhân vật nào đáng để nhớ lâu” – nhà phê bình Mai Anh Tuấn chia sẻ.

  Theo TS. Nguyễn Văn Hùng công việc của nhà văn là làm sống lại lịch sử, biến những sự kiện vốn mang tính chất khô khan trong sử sách thành những câu chuyện sống động, khám phá số phận con người và luận giải những vấn đề được đặt ra để qua đó truyền cảm hứng và tình yêu dân tộc đối với độc giả. Mặc dù còn nhiều vấn đề cần trao đổi nhưng có thể nói, Phùng Văn Khai và tiểu thuyết Phùng Vương xứng đáng có một vị trí trong tiến trình vận động, đổi mới thể loại với nỗ lực phục hưng lối viết truyền thống bằng chính cảm thức sâu sắc và phương thức tự sự độc đáo. 

Trong phần đáp từ, nhà văn Phùng Văn Khai dành lời cảm ơn chân thành tới nhà văn Hoàng Quốc Hải, người đầu tiên đã thắp lửa, động viên anh viết tiểu thuyết lịch sử. Anh cũng bày tỏ niềm biết ơn và sự tiếp thu chân thành nhất đối với tất cả các ý kiến chia sẻ, góp ý. Anh cho biết: những điểm được coi là hạn chế của tác phẩm như các ý kiến đã chỉ ra sẽ được anh suy nghĩ và khắc phục ở mức cao nhất có thể trong cuốn tiểu thuyết lịch sử mà anh đang hoàn thành./.

 

 
 

Ý kiến phản hồi

Gửi ý kiến phản hồi

Họ và tên
Email
Nội dung
 
 


 
Copyright © 2009 - 2017 Viết Văn - Khoa VIẾT VĂN - BÁO CHÍ - Đại học Văn hóa Hà Nội và các tác giả!
® Ghi rõ nguồn "vietvan.vn" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này.
KHOA VIẾT VĂN - BÁO CHÍ - TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
Địa chỉ: 418 La Thành, Đống Đa, Hà Nội - Điện thoại: 04 8511971 ext 132;
email: sangtacvanhoc@gmail.com