Ông trăm tuổi trèo qua cửa sổ và biến mất

ÔNG TRĂM TUỔI BỐC HƠI QUA CỬA SỔ

(Tiểu thuyết của Jonas Jonasson, Phạm Hải Anh dịch, Nxb Trẻ quí III/2013)

            Được dịch ra 35 thứ tiếng và bán được 4 triệu bản khắp thế giới, Ông trăm tuổi trèo qua cửa sổ và biến mất của nhà văn Thụy Điển Jonas Jonasson đến thị trường đọc Việt Nam một cách khá yên ắng. Nhưng điều nhang nhác bất thường này rất có thể bắt nguồn từ việc độc giả, vì ngại ngần trước dung lượng (hơn 500 trang), mà chưa bỏ chút thời gian để theo dõi cuốn tiểu thuyết vô cùng hấp dẫn, độc đáo này.

            Vào đúng sinh nhật thứ 100, ngày 2.5.2005, cụ Allan Karlsson quyết định rời bỏ Nhà Già, nơi chỉ có những nhân viên y tá cứng nhắc chuyên thực hiện mệnh lệnh chăm sóc luôn trái ngược ý cụ. Hành trình của cụ có thêm bất ngờ và rắc rối khi cụ “cầm nhầm” cái vali chứa 50 triệu crown, số tiền khổng lồ, vốn là của một tên cướp trong băng đảng đầu gấu có tên Never Again. Ngay lập tức có hai cuộc tìm kiếm, truy đuổi cụ Allan: của các nhà chức trách mà đứng đầu là chánh thanh tra Aronsson, để đưa bằng được cụ về nơi nuôi dưỡng người già, kịp tổ chức sinh nhật cụ, nghi thức mà cụ biết rõ “như một con thú bị nhốt, cụ sẽ phải ăn mặc chỉnh tề, nghe hát và bị nhét cho một chiếc bánh sinh nhật” ; và của nhóm Never Again để lấy lại số tiền bị mất. Nhưng cụ Allan, tuy rất già, nhưng “tinh quái khủng khiếp và cũng biết cực kì chính xác những gì mình đang làm” như lời nhận xét của xơ Alice, đã ngẫu nhiên hoặc chủ ý lần lượt tránh thoát khỏi những chiêu trò truy tìm của bộ máy điều tra giăng mắc khắp nơi. Tòng phạm với cụ Allan lần lượt là những kẻ vừa tham lam, vừa ngớ ngẩn, thậm chí có cả hai thú cưng là voi Sonya và chó nòi becgie Buster. Cả toán người nhăng nhít ấy cuối cùng đã trèo lên được máy bay đáp xuống hòn đảo thiên đường Bali (Indonesia), nơi có một người tình từ thuở nào của cụ Allan giờ là chủ loạt nhà hàng khách sạn. Để qua được các thủ tục di chuyển, cụ Allan chỉ cần giới thiệu “tôi là Mr. Một Trăm Ngàn Đôla,” hoặc “Hai Trăm Ngàn”, mọi thứ đều có thể!

            Nhưng cuốn tiểu thuyết không chỉ kể chuyến vượt thoát ở thời hiện tại của cụ Allan. Nó còn tái hiện chiều ngược lại, trở về quá khứ, để li kì hóa tối đa cuộc đời Allan. Sinh năm 1905, Allan có dịp chứng kiến và tham gia những sự kiện lớn lao, phức tạp nhất trong thế kỉ XX: Thế chiến I, Chiến tranh lạnh sau Thế chiến II, có mặt ở nước Mỹ thời Roosevelt và Truman, gặp gỡ phu nhân Tưởng Giới Thạch, chạy trốn sang Triều Tiên, phá vỡ âm mưu giết thủ tướng Anh Churchill ở Iran, hợp tác với Stalin, tháp tùng Đại sứ quán Indonesia tại Pháp... Tất cả những cuộc phiêu lưu quái lạ của Allan này chỉ đơn giản bắt đầu từ một nghề nghiệp đáng ra không có gì nổi bật mà Allan từng gắn bó: nhân viên chế tạo thuốc nổ. Vì biết công thức nâng cao chất lượng thuốc nổ, Allan nhanh chóng trở thành tâm điểm của các âm mưu chính trị nhằm chế tạo bom nguyên tử mà trên thực tế, đã diễn ra gần như suốt thế kỉ XX. Cứ như một huyền thoại, Allan, anh chàng bị triệt sản từ thuở niên thiếu, bị cho là thiểu năng, đã dần dần chặn đứng các kế hoạch tàn sát nhân loại!

            Tuy không nổi bật về bút pháp nhưng cuốn tiểu thuyết vẫn đặc biệt đáng trọng vì ý tưởng quá độc đáo: nhìn lại lịch sử thế giới qua việc hư cấu hóa số phận một cá nhân. Không ai có cuộc đời như Allan, nhưng chính sự giả tưởng lạ lùng ấy, Allan, người cùng quê hương với Afred Nobel, đã chỉ ra sự thật khủng khiếp mà chúng ta đang đối mặt là các hoang mang chính trị, các âm mưu tranh giành quyền lực, các thủ đoạn đảo ngược trật tự thế giới bằng thứ vũ khí giết người hàng loạt. Dưới giọng văn trào lộng, hài hước và không ít khi mỉa mai, thế kỉ XX vừa qua được hiện lên thật sinh động qua những xung đột văn hóa, thể chế, ý thức hệ..., điều tưởng như đã bóp nghẹt mọi ham muốn sống trên đời. Nhưng càng vì thế, Allan càng biểu thị rõ hơn về ý niệm và giá trị tự do, một tinh thần sống tự do, biết rõ điều mình muốn và làm cho dù gặp hiểm nguy. Tiếu lâm chính trị ở tiểu thuyết, do đó, cũng là cách để khỏe khoắn hơn nếu sống trên thế gian này.

--
M.A.T
 
 

Ý kiến phản hồi

Gửi ý kiến phản hồi

Họ và tên
Email
Nội dung
 
 


 
Copyright © 2009 - 2017 Viết Văn - Khoa VIẾT VĂN - BÁO CHÍ - Đại học Văn hóa Hà Nội và các tác giả!
® Ghi rõ nguồn "vietvan.vn" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này.
KHOA VIẾT VĂN - BÁO CHÍ - TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
Địa chỉ: 418 La Thành, Đống Đa, Hà Nội - Điện thoại: 04 8511971 ext 132;
email: sangtacvanhoc@gmail.com