Thông báo
Giới thiệu sách
Thống kê truy cập
|
Giáo dục ở "chấm 0" biên thùyYên Nhân và Bát Mọt là hai xã vùng cao biên giới thuộc vùng 135 của huyện Thường Xuân, nằm lọt giữa dải rừng chạy dọc biên giới phía tây Thanh Hóa, cách trung tâm huyện khoảng hơn 60km, giao thông đi lại cực kỳ khó khăn, vất vả. Đời sống của đồng bào nơi đây còn gặp nhiều khó khăn, 98% là người dân tộc Thái. Thu nhập bình quân đầu người thấp, nền kinh tế chủ yếu là tự cung tự cấp. Cũng vì nằm cách tọa độ 20N105E khoảng 20km nên hai xã giáp biên Yên Nhân và Bát Mọt, còn được dân chơi GPS gọi là “xã chấm 0” (tức điểm có đường kinh tuyến chẵn và vĩ tuyến chẵn giao nhau). Hai xã Yên Nhân và Bát Mọt nằm sát cạnh đường biên Việt – Lào. Xã Yên Nhân có 6 thôn, xã Bát Mọt có 9 thôn, nằm cách xa trung tâm xã từ 5 đến 10km, thậm chí 3 bản cuối cùng của xã Bát Mọt là Khẹo, Đục, Vịn cách 16km. Học sinh của các bản sau khi tốt nghiệp Tiểu học, nếu muốn theo học hệ THCS thì phải “bách bộ” ra trung tâm xã mới có trường. Thương con đi bộ vất vả, nhiều cha mẹ học sinh phải tự mang nguyên vật liệu xuống khu vực gần trường, mượn đất, mượn vườn nhà dân để dựng nhà cho các em ở lại... Nhưng thực ra đó chỉ là những “túp lều” hết sức tạm bợ. Tận mục “lều trọ học” và những xoong canh “1:6=6” Thoạt đầu nghe “khu bán trú” tôi cứ đinh ninh đó sẽ là những dãy nhà kiên cố kiểu như khu nội trú kiên cố ở các trường dân tộc nội trú dành cho các em học sinh dân tộc. Ai dè, đến nơi mới thấy nó chẳng khác “lều vịt” là bao. ![]() Rất nhiều lều trọ học được cất chênh vênh trên sườn đồi như thế này ở Bát Mọt Ngoài 3 phòng bán trú “khang trang” xây cất ngay cạnh trường dành cho 32 em thuộc diện khó khăn nhất thì những “lều trọ học” còn lại nằm rải rác khắp nơi, trên lưng chừng đồi, ngay ngoài bãi trống, bên bờ suối và cả sau vườn nhà dân. Những căn nhà lúp xúp, tềnh toàng, đứng chạm nóc, ngồi chạm đất ấy hoàn toàn là do cha mẹ các em học sinh mang nguyên vật liệu lấy từ rừng xuống làm cho con cái họ. Mỗi căn lều trung bình rộng khoảng 10m2, vách lều cũng như sàn giường ngủ được “lát” bằng tre nứa đập dập, cửa nhả lều có, lều không. Tất cả không một lều nào có đủ chăn ấm, quần áo thì nhùng nhằng nơi này một cái quần, vách kia một cái áo, nhà cửa tanh bành, bếp núc lạnh tanh, nồi niêu lỏng chỏng... ![]() Chắp vá tạm bợ Quá trưa, tôi ghé thăm một lều trọ học nằm trên lưng chừng đồi. Trong lều, một cu cậu học sinh đang ôm gáy ngủ. Giật mình, cu cậu xoay người nhìn tôi lạ lẫm. Em tự giới thiệu là Lang Văn Cốm, học sinh lớp 9, người ở bản Vịn. Vì “mệt cái người” nên dù là cuối tuần nhưng Cốm cũng không về nhà lấy gạo được. Mở nồi canh lõng bõng nước, lèo tèo vài cọng rau sam bốc mùi hôi hôi cá khô, tôi hỏi Cốm đó là canh gì thì được em trả lời ngắn gọn: “Canh 1:6=6 của cháu đấy!” ![]() Bếp núc được "thiết kế" bằng những hòn cuội ngay cạnh "sàn nằm" Nhờ Cốm “giải món canh” này cho tôi hiểu thì Cốm tụt khỏi giường, thò tay lên gác bếp lôi 1 con cá khô dài độ gang tay, bẻ làm 6 phần. Xong, em nhón lấy một phần thả vào xoong, bắc ví dụ lên bếp rồi cho tôi “đáp án”: “Một con cá chia làm 6 phần, mỗi ngày chỉ được nấu canh một phần. 6 ngày ở lại đi học, cháu chỉ ăn hết một con cá đó! Nếu muốn cải thiện thì phải tự ra suối mò tôm, bắt cá. Nhưng mà, cháu không biết bơi...” Gian nan cõng gạo tới trường Hôm tôi đến Yên Nhân và Bát Mọt cũng là hôm dải đất giáp biên này vừa trải qua một tuần mưa thâm, gió bấc. Giờ tôi mới thấm câu, “đi đường mới biết gian lao” bởi không chỉ “núi cao rồi lại núi cao trập trùng” mà còn phải đối mặt với sương mù dày đặc, “tầm nhìn xa chỉ được 2 đến 3 mét”, gần như toàn bộ 18km đường dẫn từ xã vào bản đa phần lầy lội, lệt sệt bùn, quện quánh, trơn chuội. ![]() Đeo gạo tới trường mà vẫn cười tươi Nếu vào một thứ nào đó trong tuần, trừ thứ bảy và chủ nhật, sẽ rất lâu lữ khách mới gặp được “hình bóng một con người trong sương mù hiện ra” trên cung đường này. May mắn cho tôi là, hôm ấy đúng vào ngày chủ nhật. Chủ nhật là ngày các em học sinh từ các bản giáp biên như Khẹo, Đục, Vịn “hành quân” xuống trường để chuẩn bị cho buổi chào cờ vào sáng thứ hai hôm sau. ![]() Mùa mưa, đi chơi hay đi học, các em đều mang theo một cây sào để "dò đường" Nhìn từng tốp, từng nhóm các em học sinh quần xắn cao tận gối lưng đeo những túi, những cặp cồm cộm, căng tròn, dắt díu nhau trong cái lạnh tê tái trong khi trán thì ướt đẫm mồ hôi thật đáng thương. Giữ một em trai nhỏ thó, chân đất lấm lem, miệng cười tươi rói đi một mình sát bên mép cỏ, gạn hỏi mới biết trong những cái túi căng tròn các em đeo theo kia không phải là sách vở mà là gạo, muối, dầu hỏa, thậm chí cả những ống bương đựng “canh nhái hầm lá môn”, thứ canh “đặc sản” của người dân tộc Thái vùng này để làm canh ăn cơm khi xuống đến khu bán trú. ![]() Biết là nguy hiểm nhưng một số HS vẫn ra suối mò tôm, bắt cá để cải thiện bữa ăn Gặp ông Vi Hồng Tuyên, trưởng thôn Vịn (bản xa nhất ở xã Bát Mọt) tôi được ông cho biết: “Chính phủ đã có chính sách hỗ trợ học sinh bán trú là con các hộ nghèo đang theo học tại các trường phổ thông về tiền ăn, dụng cụ sinh hoạt và học tập với mức hỗ trợ cho một học sinh là 140.000 đồng/tháng x 9 tháng/năm rồi mà các em vẫn phải cõng gạo xuống trường?”. Ông Tuyên trả lời: “Bản Vịn có 139 hộ thì có tới 89% là hộ nghèo, trình độ dân trí thấp kém, bình quân thu nhập chỉ đạt 160.000 đồng/tháng (khoảng 22 kg thóc/tháng). Số tiền trợ cấp đó, hầu hết là cha mẹ các em “lĩnh thay” để lo việc gia đình. Tụi nhỏ mà nhận cũng biết mua gì ở cái xó rừng này kia chứ. Vậy nên, chuyện các em vẫn phải băng rừng đèo gạo xuống trường, tự nấu nướng lấy ăn không có gì là lạ cả!” “An cư mới học được”
Ông Vi Văn Doán, chủ tịch xã Bát Mọt khoe với tôi: “Tôi được biết, Sở GD-ĐT Thanh Hóa và UBND tỉnh đã phê duyệt đề án xây dựng khu nhà ở cho giáo viên và học sinh của cả hai xã Yên Nhân và Bát Mọt. Tổng vốn đầu tư cho 2 khu nhà ở này là gần 4 tỷ đồng. Công trình sẽ khởi công chậm nhất là vào cuối năm nay. Theo đó, khu nhà sẽ được xây dựng trên diện tích đất 600m2 với số phòng ở cho giáo viên cũng như cho học sinh mỗi xã là từ 16 đến 20 phòng. Có “an cư thì mới học được”, tất cả vì học sinh thân yêu, tôi tin với sự quan tâm kịp thời này sẽ góp phần vào sự nghiệp chăm lo cho trẻ em vùng biên của cả hai xã là Yên Nhân và Bát Mọt ngày càng hiệu quả hơn”. Thầy Đỗ Ngọc Dũng, hiệu trưởng Trường THCS Bát Mọt cho biết: “Các em ở độ tuổi THCS ở các bản vùng sâu, vùng xa, vùng kinh tế đặc biệt khó khăn như ở hai xã Yên Nhân và Bát Mọt chúng tôi đến trường rất xa, do vậy cần phải xây dựng khu bán trú dân nuôi kiên cố để vừa giữ được học sinh, vừa tạo điều kiện cho các em ăn ở học tập. Những “lều tạm” lẻ tẻ, tạm bợ như hiện nay sẽ khiến các em không yên tâm cũng như không đảm bảo an toàn về sức khỏe cũng như an ninh cho các em lưu trú lâu dài. Các huyện đồng bằng có trường chuẩn quốc gia thì miền núi cũng phải có trường, có lớp đàng hoàng, tạo thuận lợi học tập cho các em. Vấn đề phổ cập THCS ở đây sẽ khó thực hiện về lâu về dài nếu những khó khăn không được quan tâm khắc phục kịp thời...”. Nguồn: Giáo dục & Thời đại CÁC TIN TRƯỚCCÁC TIN TIẾP THEO |