"Minh Long. Hai mươi hai tuổi. Vẫn thất nghiệp. Vẫn độc thân.
Hai mươi hai tuổi. Đủ lớn để nghĩ tới tương lai. Sợ. Mình không có đủ thời gian. Để thực hiện những dự định. Hay sợ. Mình không có dự định nào.
Buổi sáng. Ngày bước sang tuổi hai mươi ba. Minh Long tỉnh dậy. Với một câu hỏi lớn trong đầu. Sau này chết đi. Mình sẽ được mai táng. Như thế nào nhỉ?
(...)
Có ai đó đứng sau lưng. Nói. Còn trẻ như vậy. Mà đã nghĩ tới cái chết. Hỏi. Cảm xúc này đến từ lúc nào. Minh Long đáp. Từ một lần ngại lau chùi."
Cuốn sách gồm mười truyện ngắn xoay quanh nhân vật chính Jiji với những tên truyện độc đáo: Về cái giá cho bữa ăn trưa, Tháng chín dưới một cái nhìn khác, Những ghi chép đáng kinh ngạc về một căn bệnh, Người đàn bà béo biết bay... chắc chắn sẽ không làm bạn thất vọng. Đến với "Jiji", bạn như đi lạc vào một thế giới huyễn hoặc đầy những phi lý, kỳ lạ. Người đọc có thể nhận thấy một phần bản thân mình trong thế giới của Jiji: khi nàng yêu, nàng ghen, nàng đối diện với thực tại xã hội đầy những giả tạo, đối diện với chính bản thân mình với những mâu thuẫn... Những tâm tư, tình cảm, suy nghĩ của Jiji được Minh Long thể hiện đầy mới lạ bằng lối viết hiện thực huyền ảo.
Dưới ngòi bút của tác giả, Jiji hiện ra hết sức đặc biệt, đầy bí ẩn với vô vàn những điều phi lý xảy ra xung quanh nàng:
Vào ngày mưa, Jiji bước lên một chiếc taxi mà không hề có kế hoạch cho chuyến đi nào. Người lái xe đã đưa Jiji đến ngôi làng của những người chết - một nghĩa trang. Tại đây, nàng đã gặp một người phụ nữ, theo người phụ nữ đó về nhà và làm tình với cô ta. Và sáng hôm sau, nàng đọc được một bài báo xuất bản vào bốn năm trước về một vụ giết người mà hung thủ là người lái taxi, còn nạn nhân chính là vợ của anh ta. Người tài xế đó khai rằng: "vợ mình là một kẻ bệnh hoạn, mặc cho chồng lái xe cả ngày để kiếm tiền thì thị ở nhà dụ dỗ các cô gái trẻ đến để thoả mãn dục vọng". Toà đã tuyên anh ta mức án cao nhất - tử hình.
Jiji đã ngắt bông hoa từ cái cây do chính tay cô trồng, bỏ lại hòn đảo nhỏ nơi cái cây đã lớn lên, bỏ lại tháng ngày hiến dâng và hạnh phúc... Trong khi đó, tại một bệnh viện trong thành phố, Minh Long - người yêu nàng đang mắc một căn bệnh kì dị chưa từng có: Trên trái tim của Minh Long, các bác sĩ nhìn thấy một thân cây khô cỗi ăn sâu vào tâm thất, từng rễ cây bám chặt vào mạnh máu, hút hết nhựa sống, riêng bông hoa mọc trên đỉnh ngọn cây đã bị ai đó hái mất?.
Jiji đã chứng kiến một người đàn bà béo nhảy từ tầng ba mươi sáu của tòa nhà trung tâm thương mại nhưng bà ta đã không rơi xuống dưới mà lại bay lên trời?
Jiji nhận được lá thư từ một người họ hàng xa vừa mất, xa tới mức nàng không còn nhớ được bà ta liên quan tới nàng như thế nào. Trong thư nói về việc bà ấy đã dành tặng cho Jiji một chiếc xe đạp có khả năng tàng hình. Sau khi kiểm chứng và đang vô cùng vui vẻ vì điều kỳ diệu ấy thì Jiji nhận được lá thư thông báo rằng chiếc xe đạp đó là giả. Người y tá trong bệnh viện đã đánh tráo chiếc xe và trong lúc tẩu thoát, cô ta đã bị một chiếc xe tải cán chết. Chiếc xe đạp bị hỏng hoàn toàn...
...
Và còn rất nhiều những điều phi lí khác nữa.
Vậy điều gì đang diễn ra với Jiji và những thứ xung quanh nàng?
Có thể nói, "Jiji" vừa có cái hiện đại, mới lạ, trẻ trung nhưng cũng vừa gói ghém được nhiều những suy tư sâu sắc, thể hiện được các vấn đề của hiện thực xã hội cũng như bày tỏ được quan điểm, suy nghĩ của người trẻ trước những vấn đề đó. Đọc "Jiji", người ta sẽ hiểu hơn về những người trẻ tuổi như Jiji, Minh Long... và cũng sẽ thấy được một phần mình trong đó.
Hãy chọn cho mình một góc nhỏ yên tĩnh, lắng lòng và thưởng thức "Jiji", cùng lúc bạn sẽ vừa có cảm giác say mê, thích thú, bất ngờ nhưng đồng thời bạn cũng sẽ thấy lòng mình trùng xuống, suy tư và biết đâu bạn cũng muốn "bắc võng lên quá khứ và tương lai"...

--
Jiji: Tập truyện ngắn của Hồ Minh Long. Sách do Nxb HNV và Công ty truyền thông Hà Thế ấn hành năm 2010

--- L.H